هدف آزمایش
بررسی واکنشهای تهیه صابون با استفاده از
چربیها و بررسی خواص چربیها
تئوری آزمایش
از
واکنش اسیدهای چرب منوکربوکسیلیک با
گلیسیرین ، تولید گلیسیرید میگردد که
نوع جامد را چربی و مایع را روغن مینامند.
فرمول کلی اسیدهای چرب منوکربوکسیلیک را با
RCOOH و گلیسیرین را نیز با فرمول تفسیری
3(C3H5(OH
و واکنش آنها با هم ، تولید گلیسرید از اسید چرب
میکند و گلیسیرین یک واکنش استری شدن است.
چربیها و روغنها در آب ، نامحلول اما در
حلالهایی مانند بنزن ،
نفت سفید ، دیسولفید کربن ، تترا کلرید
کربن بخوبی حل میگردد. چربیها و روغنها در
حرارتهای بالا ساختار آنها در هم ریخته و تولید
ذرات کربن نموده که باعث ایجاد رنگ سیاه در مایع
روغن یا چربی بکار رفته ، میشوند.
صابونها که به دو شکل مایع و جامد تهیه
میشوند، نمکهای پتاسیم یا سدیم اسیدهای چرب
منوکربوکسیلیک هستند. فرمول کلی صابون مایع
R-COOK و صابون جامد R-COONa
میباشد.
مواد و وسایل مورد نیاز
شرح
آزمایش
در
یک ظرف (اگر مقدار مواد اولیه زیاد باشد، ظرف
بزرگ) ، مقداری چربی ریخته و سود
جامد و یا مایع را به آن اضافه میکنیم. واکنش
هیدرولیز قلیایی انجام میشود و
صابون و
گلیسیرین به
عنوان محصول جانبی حاصل میشود.
نتیجه آزمایش
این
واکنش ، همان واکنش صنعتی و طریقه صنعتی تولید
صابون جامد است. صابون ، طبق واکنش زیر تولید
میگردد.(مواد اولیه ، تحت تاثیر حرارت ،
هیدرولیز میشوند.)
R-COO)3C3H5
+ 3NaOH → C3H5(OH)3
+ 3R-COONa)
واکنش بالا را
هیدرولیز قلیایی (صابون شدن) نامند
که درنتیجه ، تولید گلیسیرین و صابون میشود.
سوالات
-
فکر میکنید علت کف نکردن صابون جامد
در آب سخت چیست؟
-
مزیت استفاده از پودرهای لباسشویی در آبهای
سخت بر صابون در چنین آبهایی چیست؟
